Marius’ ogen lichten op als hij op Schiphol voor het eerst sinds lange tijd zijn moedertaal Roemeens weer om zich heen hoort. In een rolstoel, met een helm ter bescherming van zijn schedel, is hij klaar om terug te keren naar zijn land van herkomst.
Vanwege zijn kwetsbare situatie en de complexiteit van de terugkeer heeft IOM Nederland een uitzondering gemaakt om hem als EU-ingezetene te assisteren bij terugkeer.
Even terug in de tijd: Marius werkt als zelfstandige in de bouw, in eerste instantie in Duitsland. Dan hoort hij van een nieuwe kans om aan de slag te gaan in Nederland. Zoals veel arbeidsmigranten volgt hij zijn kansen zonder een duidelijk uitgestippeld plan. In Limburg gaat hij aan de slag, maar het noodlot slaat toe. Een hersenbloeding met een schedeloperatie tot gevolg zet een streep door al zijn toekomstplannen. Gelukkig wordt hij opgevangen in een kliniek. Na zijn operatie en de helm begint hij met revalideren, maar dit gaat langzaam. Ook is hij nog aangewezen op een rolstoel. Gelukkig is hij wel bij bewustzijn en kan hij zijn enige wens kenbaar maken: terugkeren naar zijn familie in Roemenië.
Het reizen van een rolstoelafhankelijk persoon vergt veel planning en afstemming. In de voorbereiding wordt door IOM Nederland nagegaan wat zijn medische situatie is en wat de vereisten voor de reis zijn. Daarna wordt via de collega’s van IOM Roemenie bevestigd dat de zorg die Marius nodig heeft beschikbaar is in zijn thuisstad. Verder wordt nagegaan of er een sociaal netwerk is dat bereid is om Marius op te vangen en te ondersteunen. Zijn zus is dolblij dat hij naar huis komt. Voor de reis zelf moet voor elke vlucht rolstoelassistentie worden aangevraagd. Ter begeleiding op de vlucht en tijdens de transit reist terugkeercounsellor Ard mee.
Marius bij de overstap in Boekarest
‘Het was bijzonder om mee te maken hoe de overstap in Boekarest ging’
‘Het was bijzonder om mee te maken hoe de overstap in Boekarest ging’, blikt Ard terug. ‘We werden met rolstoel en al in een soort container geladen, die met een heftruck ter hoogte van het vliegtuig getild werd, zodat we direct het vliegtuig in konden rijden. Dit stond in schril contrast met de assistentie die beschikbaar was op de eindbestemming, een provinciestadje in het noorden van Roemenie, tegen de Moldavische grens aan. Daar hebben wij de rolstoel met drie man naar beneden getild omdat er geen lift was voor de rolstoel.’
Bij aankomst wordt Marius door zijn zus in de armen gesloten. Er is een kliniek gevonden waar hij specialistische zorg krijgt en verder kan werken aan zijn revalidatie. Dankzij het medische budget dat door IOM beschikbaar is gesteld kan hij zijn revalidatie zonder onderbreking voortzetten. Ondertussen heeft hij zich aangemeld om weer in het Roemeense zorgsysteem geregistreerd te worden.
Onder het vrijwillige terugkeerprogramma van IOM Nederland wordt extra aandacht besteed aan kwetsbare migranten en hun behoeftes bij terugkeer. In 2024 zijn 277 migranten met een medische hulpvraag vrijwillige teruggekeerd met ondersteuning van IOM.
