Genève, 12 juni 2026 – De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) en UNHCR, het VN-vluchtelingenagentschap, hebben vandaag de inwerkingtreding van het EU-Pact inzake Migratie en Asiel positief ontvangen. Beide organisaties zien het als een kans om af te stappen van ad-hocreacties op crises en toe te groeien naar een aanpak die voorspelbaarder, eerlijker en effectiever is.
EU-lidstaten moeten dit moment aangrijpen, zo stellen de leiders van beide organisaties. Door nu te investeren in beter migratiebeheer en sterkere vluchtelingenbescherming, kunnen zij ook werk maken van solidariteit en gedeelde verantwoordelijkheid — in lijn met Europese waarden en internationale verplichtingen.
"De inwerkingtreding van het Pact is een belangrijke mijlpaal op weg naar een beter voorspelbaar en coherenter Europees migratiesysteem. Waar het nu op aankomt, is een consequente uitvoering die effectief is, humaan, structureel gefinancierd en gebaseerd op samenwerking" zegt Amy Pope, directeur-generaal van de IOM. "De prioriteit is nu het omzetten van de hervormingen in concrete resultaten voor staten, gemeenschappen en migranten."
Het Pact moet de asielsystemen van de EU-landen efficiënter en eenvormiger maken. Een gedeeld kader voor samenwerking tussen lidstaten kan helpen om achterstanden weg te werken, asielzoekers meer duidelijkheid te geven en vluchtelingen sneller in staat te stellen hun leven weer op te bouwen.
"Dit Pact is een belangrijke stap in de goede richting. Het legt de basis voor meer gedeelde verantwoordelijkheid en een duurzamere aanpak in de hele EU," zegt Barham Salih, Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN. "UNHCR staat klaar om alle lidstaten te helpen hun asielsystemen te versterken, zodat wie bescherming nodig heeft die ook krijgt, rechten en waardigheid worden gerespecteerd, en wie niet in aanmerking komt op een veilige en waardige manier kan terugkeren."
UNHCR en IOM zijn verheugd over een aantal belangrijke elementen van het Pact: de vroegere identificatie van mensen met specifieke behoeften, versterkte rechtsbijstand en nieuwe onafhankelijke toezichtsmechanismen aan de buitengrenzen. De terugkeer van mensen zonder verblijfsrecht moet zowel effectief als humaan zijn. Naast handhaving moet er toegang zijn tot geïnformeerde vrijwillige terugkeer, vroegtijdige begeleiding en herintegratieondersteuning, in samenwerking met herkomstlanden, transitlanden en eerste opvanglanden, als onderdeel van een evenwichtige aanpak die waardigheid en grondrechten waarborgt.
Deze maatregelen kunnen bijdragen aan snellere en eerlijkere asiel- en terugkeerprocedures, waardoor de onzekerheid voor asielzoekers afneemt en het vertrouwen van het publiek in het migratie- en asielsysteem wordt versterkt."
Echter, de uitvoering zal de echte toets zijn, zo benadrukken UNHCR en IOM. Er moeten voldoende waarborgen zijn om te voorkomen dat iemand terechtkomt in een situatie waarin vervolging, geweld of andere ernstige schade dreigt.
