logo

IOM als internationale organisatie

De relatie tussen de Nederlandse overheid en IOM wordt in belangrijke mate bepaald door het feit dat IOM een internationale organisatie is.

Wanneer de term 'internationale organisatie' wordt gebruikt, wordt een specifieke rechtsvorm in het internationale recht bedoeld. Bij deze vorm wordt ook wel gesproken van 'intergouvernementele organisatie'.

Kenmerken internationale organisatie

Internationale organisaties worden in het algemeen opgericht door middel van een verdrag tussen twee of meer staten met een specifiek doel voor ogen. De staten die het verdrag hebben gesloten zijn dan lidstaat van de internationale organisatie. In het verdrag staat beschreven voor welke staten lidmaatschap open staat. Is het bijvoorbeeld een organisatie waar in principe alle staten ter wereld aan mogen deelnemen (VN), of beperkt tot een bepaald geografisch gebied (EU, Afrikaanse Unie) of tot een bepaald aandachtsgebied (bijv. OPEC).
Deze rechtsvorm is wezenlijk anders dan die van andere soorten organisaties, zoals ngo's of commerciële bedrijven; ook deze kunnen internationaal opereren, maar dit maakt hen nog niet tot een 'internationale organisatie'.

In het internationale recht wordt een internationale organisatie erkend als partij. Een internationale organisatie is aansprakelijk voor haar eigen daden, grotendeels onafhankelijk van de individuele lidstaten. Op het vlak van internationaal recht dienen internationale organisaties zich in ieder geval te houden aan:

- de bepalingen in hun eigen oprichtingsverdrag;
- algemene principes van internationaal recht en internationaal gewoonterecht;
- de bepalingen in verdragen waarbij zij partij zijn.

Dit betekent niet dat internationale organisaties geen verantwoordelijkheid hebben tegenover het nationale rechtssysteem. Zo horen zij zich in het algemeen te houden aan relevante nationale wetgeving.

Oprichting IOM in Genève

IOM bestaat als organisatie al sinds 1951, destijds onder de naam Intergovernmental Committee on European Migration1. In 1989 werd het huidige verdrag waarop de organisatie is gebaseerd gesloten.
IOM is opgericht in Genève door middel van een verdrag tussen staten, waaronder Nederland. Het verdrag bepaalt de bevoegdheden, van IOM2. Het hoogste politieke orgaan van IOM is de Council, waarin vertegenwoordigers van alle lidstaten zitting nemen. De Council komt minimaal eens per jaar samen en bepaalt het beleid van IOM. Als zodanig zijn het alle lidstaten gezamenlijk die de leiding voeren over IOM. Voor de directe aansturing van de uitvoering is er bovendien een Executive Committee, dat bestaat uit vertegenwoordigers die gekozen worden door de leden van de Council. De Executive Committee controleert het ambtelijke apparaat van IOM.

 Sindsdien is deze naam nog een aantal maal veranderd. Zie Ducasse-Rogier, Marianne, The International Organization for Migration: 1951-2001 (IOM,
   Geneva, 2001).

2  Dit is vastgelegd in de Consitutie van IOM. Deze is beschikbaar op de internationale site van IOM

 

Share
Aan de inhoud van deze website kunnen geen rechten worden ontleend.